De permanente zoektocht naar water voor menselijk verbruik en een vruchtbare oogst is een steeds weerkerende constante in de geschiedenis van de Canarische eilanden.

In het verleden was men totaal afhankelijk van de natuurlijke regenval maar, met de hulp van de moderne technologie, werd stap voor stap een modern systeem voor watervoorziening uitgebouwd dat grotendeels beantwoordt aan de behoeften van een moderne samenleving.

Gemiddels valt er in de archipel jaarlijks 322 liter neerslag per vierkante meter. Tenerife situeert zich met 424 liter aan de bovenzijde van het gemeten gemiddelde. De verklaring vinden wij terug in het feit dat de hoger gelegen bergtoppen maximaal profiteren van de vochthoudende wolkenvelden, die door de overheersende passaatwinden worden aangevoerd. Naast de minieme regenval is de samenstelling van de bodemstructuur een ander element dat bepalend is voor de wijze waarop efficiënt aan waterbeheer wordt gedaan. Algemeen beschouwd bestaat de onderlaag uit ondoordringbaar rotsgesteente, bedekt met een bovenlaag die is opgebouwd uit vulkanisch basalt. Deze bovenlaag is erg poreus, zodat water gemakkelijk infiltreert en zorgt voor de opbouw van immense wateraders tussen boven en onderlaag. Het totale gebrek aan natuurlijke waterlopen is een gevolg van de geringe neerslag, maar ook van de sterke hellingsgraad haast onvermijdelijk, aangezien deze kloven door de eilandbewoners dikwijls worden omgevormd tot stortplaatsen of vuilnisbelten, zodat regelmatige afwatering van het neerslagwater naar zee haast onmogelijk wordt.

Voor de noodzakelijke menselijke bevoorrading en de bevloeiïng van de akkers werden duizenden spaarbekkens, waterputten en galerijen gegraven. Deze galerijen gelijken erg op mijnschachten, die in de rotsen worden uitgegraven tot men bij een waterader terecht komt. Ontelbare kilometers leidingen en aanvoerpijpen werden aangelegd om alle uithoeken van het eiland te voorzien van regelmatige watertoevoer. Mede door de steeds aangroeiende toeristenstroom in de tachtiger jaren, bleek toch dat uitsluitend gebruik van neerslagwater onvoldoende is om aan alle noden te kunnen beantwoorden. Daarom wordt steeds meer gebruik gemaakt van installaties voor ontzilting van zeewater en van een net van waterzuiveringsstations verspreid over het ganse grondgebied. Aan de land en tuinbouwers wordt aangeraden de bewerkte velden af te dekken met een laag "jable" of "picon". Dit puimsteenachtig materiaal heeft als eigenschap het water te laten doordringen tot in de diepere teeltbodem, zodat het aardoppervlak wordt afgeschermd tegen snelle uitdroging.


De afrekening van het waterverbruik in landbouwkringen is gebaseerd op een oude inhoudsmaat, de zogenaamde "pipa". In Tenerife bestaat 1 pipa uit 480 liter water, maar deze omrekening geldt niet noodzakelijk voor de andere eilanden. De prijs per eenheid varieert en wordt onder meer bepaald door de hoeveelheid gevallen neerslag en door de omvang en de duurtijd van het afgesloten kontrakt tussen de verbruiker en de leverancier. Indicatief moet men toch rekening houden met een prijs die schommelt rond de 60 eurocent per geleverde pipa. Vooral de bananenplantages zijn grote waterverbruikers, aangezien in volle exploitatie elke plant behoefte heeft aan gemiddeld zeven liter water per dag.

© Tenerife Nederlandstalig tijdschrift